Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ EPA, biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí ở cả quy mô địa phương và khu vực. Vậy chất lượng không khí trong nhà và biến đổi khí hậu có mối liên quan như thế nào?
1. Biến đổi khí hậu là gì?
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển, băng quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm.
Sự biến đổi có thể là thay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trung bình. Sự biến đổi khí hậu có thể giới hạn trong một vùng nhất định hay có thể xuất hiện trên toàn Địa Cầu.
Những nhân tố có thể làm cho sự biến đổi khí hậu xuất hiện là thay đổi bức xạ khí quyển, bao gồm các quá trình như biến đổi bức xạ mặt trời, độ lệch quỹ đạo của Trái Đất, quá trình kiến tạo núi, kiến tạo trôi dạt lục địa và sự thay đổi nồng độ khí nhà kính. Các loại khí nhà kính chính gây ra biến đổi khí hậu bao gồm carbon dioxide và metan.
Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu Trái Đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác.
Biến đổi khí hậu
Các nhà khoa học về khí hậu đã chỉ ra rằng con người chịu trách nhiệm cho hầu như toàn bộ hiện tượng nóng lên toàn cầu trong 200 năm qua. Các hoạt động của con người như những hoạt động được đề cập ở trên đang gây ra khí nhà kính làm trái đất nóng lên nhanh hơn bất kỳ lúc nào trong ít nhất hai nghìn năm qua.
Nhiệt độ trung bình của bề mặt Trái đất hiện nay ấm hơn khoảng 1.1°C so với cuối những năm 1800 (trước cuộc cách mạng công nghiệp) và ấm hơn bất kỳ thời điểm nào trong 100.000 năm qua. Thập kỷ vừa qua (2011 – 2020) là kỷ lục ấm nhất và mỗi thập kỷ trong số bốn thập kỷ qua đều ấm hơn bất kỳ thập kỷ nào trước đó kể từ năm 1850.
2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến chất lượng không khí trong nhà
Biến đổi khí hậu có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề môi trường trong nhà và chất lượng không khí trong nhà hiện có, đồng thời cũng có thể gây ra các vấn đề mới khi tần suất hoặc mức độ nghiêm trọng của các điều kiện bất lợi ngoài trời thay đổi.
2.1. Tăng nhiệt độ và độ ẩm
Một trong những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến chất lượng không khí trong nhà tăng nhiệt độ và độ ẩm. Biến đổi khí hậu đang dẫn đến tăng nhiệt độ toàn cầu. Trong nhà, nếu không có biện pháp kiểm soát nhiệt độ hiệu quả sẽ làm tăng nhiệt độ trong nhà quá mức.
Biến đổi khí hậu thường đi kèm với sự gia tăng độ ẩm và cường độ của mưa, làm tăng nguy cơ môi trường trong nhà trở nên ẩm ướt hơn. Điều này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn, gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí và sức khỏe.
Theo nghiên cứu về “Tác động của biến đổi khí hậu đến chất lượng không khí trong nhà” vào năm 2022, điều kiện nhiệt ẩm ngoài trời do biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến nhiệt độ và độ ẩm tương đối trong nhà do sự truyền nhiệt qua lớp vỏ của tòa nhà. Những thay đổi về điều kiện nhiệt trong nhà có thể ảnh hưởng đến các thông số truyền khối, phát thải chất ô nhiễm từ vật liệu xây dựng, phản ứng hóa học và sự phân chia chất ô nhiễm giữa khí và các pha hấp phụ/hấp phụ (trong vật liệu, bụi lắng, các hạt trong không khí).
Các đợt nắng nóng ngoài trời thường xuyên hơn và kéo dài hơn có thể dẫn đến nhiệt độ trong nhà cao hơn. Đồng thời, độ ẩm và độ ẩm trong nhà tăng lên có thể dẫn đến sự gia tăng nấm mốc, vi khuẩn và các chất gây ô nhiễm sinh học khác trong nhà. Các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự gia tăng và lây lan của sâu bệnh cũng như các tác nhân lây nhiễm có thể xâm nhập vào trong nhà.
Tăng nhiệt độ và độ ẩm
2.2. Tác động của tình trạng thời tiết cực đoan
Những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến chất lượng không khí trong nhà có thể xuất phát từ thực trạng thời tiết cực đoan. Biến đổi khí hậu thường đi kèm với sự gia tăng về thời tiết cực đoan, bao gồm cả nhiệt độ cực cao và cực thấp. Đối mặt với thời tiết lạnh, người ta thường tăng cường sử dụng hệ thống sưởi ấm. Điều này có thể làm tăng lượng phát thải từ các thiết bị và tác động đến chất lượng không khí trong nhà.
Biến đổi khí hậu cũng làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của một số hiện tượng thời tiết cực đoan chẳng hạn như mưa lớn, lũ lụt và bão, có thể dẫn đến hư hỏng các tòa nhà và tạo điều kiện cho nước hoặc hơi ẩm xâm nhập vào trong nhà.
2.3. Thay đổi hình thái và phạm vi của các tác nhân ô nhiễm
Biến đổi khí hậu cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà, làm thay đổi hình thái và phạm vi của các tác nhân gây ô nhiễm. Sự gia tăng các chất gây ô nhiễm không khí bên ngoài, chẳng hạn như ozone và các hạt vật chất, có thể dẫn đến mức phơi nhiễm trong nhà cao hơn. Những chất gây ô nhiễm này có thể xâm nhập vào tòa nhà theo nhiều cách, bao gồm thông qua cửa ra vào, cửa sổ và hệ thống thông gió đang mở.
Nấm mốc, bụi mịn, vi khuẩn và các chất gây ô nhiễm trong nhà khác có thể gia tăng khi lượng mưa và bão liên quan đến biến đổi khí hậu gia tăng.
Những thay đổi về khí hậu có thể làm xấu đi chất lượng không khí ngoài trời và xâm nhập vào môi trường trong nhà. Mức độ carbon dioxide (CO2) tăng cao và nhiệt độ ấm hơn có thể làm tăng các chất gây dị ứng trong không khí ngoài trời có thể xâm nhập vào không gian trong nhà.
Nhiệt độ ấm hơn và kiểu thời tiết thay đổi có thể dẫn đến cháy rừng thường xuyên và nghiêm trọng hơn. Khói và ô nhiễm hạt khác tạo ra ngoài trời, bao gồm từ các sự kiện cháy rừng và bão bụi, có thể xâm nhập vào môi trường trong nhà và góp phần làm tăng mức độ vật chất hạt trong nhà.
Thay đổi hình thái và phạm vi của các tác nhân ô nhiễm
3. Biện pháp phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu
3.1. Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ
Biện pháp quan trọng phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu là vệ sinh nhà cửa sạch sẽ. Vệ sinh đều đặn giúp ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn trong môi trường sống.
Sự vệ sinh giúp kiểm soát chất bụi, phấn hoa và các chất ô nhiễm khác trong không khí. Việc giữ sạch sẽ bề mặt nhà cửa và đồ đạc giảm khả năng tồn tại của các hạt bụi và chất ô nhiễm, từ đó cải thiện chất lượng không khí trong nhà.
Sự vệ sinh nhà cửa giúp loại bỏ mùi khó chịu từ rác thải, thực phẩm phân hủy và các chất ô nhiễm khác. Việc giảm sự sử dụng sản phẩm hóa chất có thể giảm lượng hóa chất bay hơi vào không khí.
Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ
Ngoài ra, những ngôi nhà được vệ sinh sạch sẽ thường dễ quản lý hơn, giúp giảm lượng năng lượng tiêu thụ. Việc giảm sự sử dụng các thiết bị làm sạch hóa chất có thể giúp giảm phát thải từ nguồn năng lượng và giữ cho không khí trong nhà trở nên sạch sẽ hơn.
3.2. Quản lý và giảm thiểu nguồn ô nhiễm
Một trong các biện pháp phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu là quản lý và giảm thiểu nguồn ô nhiễm. Bằng cách hạn chế các chất gây ô nhiễm như hóa chất, hạt bụi, khí thải, mọi người có thể tránh được việc chúng xâm nhập vào không khí trong nhà.
Nhiều chất ô nhiễm không khí là có hại cho sức khỏe con người, đặc biệt là những người ở trong nhà. Việc quản lý và giảm thiểu nguồn ô nhiễm giúp giảm nguy cơ các vấn đề về hô hấp, dị ứng và các bệnh khác liên quan đến chất lượng không khí.
Quản lý và giảm thiểu nguồn ô nhiễm
3.3. Ưu tiên sử dụng năng lượng sạch và tiết kiệm
Việc ưu tiên sử dụng năng lượng sạch và tiết kiệm là biện pháp quan trọng phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu. Việc sử dụng nguồn năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, gió và năng lượng từ nguồn tái tạo giúp giảm phát thải khí nhà kính. Điều này giúp giảm tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và bảo vệ chất lượng không khí trong nhà.
Việc sử dụng năng lượng từ nguồn sạch giúp ngăn chặn sự phát thải của các chất ô nhiễm từ nguồn năng lượng không sạch. Các nguồn năng lượng truyền thống như than đá và dầu mỏ thường tạo ra các chất khí độc hại và hạt bụi, góp phần vào ô nhiễm không khí trong nhà.
Ưu tiên sử dụng năng lượng sạch và tiết kiệm
Hơn nữa, việc chọn lựa các thiết bị và hệ thống sử dụng năng lượng hiệu quả giúp giảm tổn thất năng lượng và làm giảm lượng phát thải từ nguồn này.
3.4. Sử dụng máy hút/bù ẩm
Việc sử dụng máy hút/bù ẩm cũng là biện pháp hữu ích phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu. Máy hút/bù ẩm giúp kiểm soát độ ẩm trong không khí. Từ đó ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn, từ đó giảm tình trạng ô nhiễm không khí trong nhà.
Máy hút/bù ẩm không chỉ giúp giảm độ ẩm mà còn giúp loại bỏ mùi khó chịu và các hóa chất bay hơi từ các vật dụng trong nhà. Điều này làm tăng chất lượng không khí và tạo ra một môi trường sống thoải mái hơn.
Xem thêm: Chất lượng không khí trong tủ quần áo của bạn như thế nào?
Sử dụng máy hút/bù ẩm
3.5. Ứng dụng hệ thống thông gió trong nhà
Biện pháp hiệu quả phòng ngừa và cải thiện chất lượng không khí trong nhà trước biến đổi khí hậu là ứng dụng hệ thống thông gió trong nhà. Hệ thống thông gió giúp loại bỏ khói, bụi, hơi hóa chất và các chất ô nhiễm khác từ không khí trong nhà, cung cấp không khí sạch và tươi mới.
Hệ thống thông gió có thể giúp kiểm soát độ ẩm trong không khí. Việc duy trì một mức độ độ ẩm ổn định giúp ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn, giảm nguy cơ ô nhiễm không khí trong nhà.
Đặc biệt, hệ thống thông gió thông thường được thiết kế để tận dụng tự nhiên và tiết kiệm năng lượng. Việc sử dụng hệ thống thông gió có thể giúp cải thiện hiệu suất của các hệ thống làm mát và sưởi ấm, giảm áp lực lên nguồn năng lượng.
Ứng dụng hệ thống thông gió trong nhà
Chất lượng không khí trong nhà đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe con người. Với tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng, việc duy trì và cải thiện không khí trong nhà trở nên ngày càng quan trọng. Sự ảnh hưởng của biến đổi khí hậu không chỉ làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí, mà còn làm thay đổi môi trường sống, đặt ra thách thức lớn đối với chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.
Để đối mặt với thách thức này, mọi người cần thiết phải thúc đẩy những biện pháp giáo dục cộng đồng, đầu tư vào công nghệ xanh, và thiết kế nhà cửa thông thoáng, giúp tối ưu hóa chất lượng không khí trong nhà và đồng thời giảm tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.
Tìm hiểu và cập nhật những thông tin mới nhất về không khí tại đây.
Tìm hiểu thêm về máy lọc không khí tại đây.
THAM KHẢO
[1] Mansouri, Aya, et al. “Impact of Climate Change on Indoor Air Quality: A Review.” International Journal of Environmental Research and Public Health, vol. 19, no. 23, 24 Nov. 2022, p. 15616, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36497689/, https://doi.org/10.3390/ijerph192315616. Accessed 26 Mar. 2023.
